Kemanda Ses Üretme
Kemandan nitelikli ve güzel ses elde etmenin iki boyutundan söz edilebilir. Bunlar; sol elde ses temizliği ve vibrato ile yay kullanımıdır. Yay kullanımıyla ilgili çalışmalarında çıkabilecek güzel olmayan seslerin öğrenciyi rahatsız edici ve ilgisini dağıtıcı taraflarının bulunması, her yaştaki başlangıç öğrencisi için güçlük oluşturmaktadır. Amaçlanan; güzel, nitelikli ses elde etmek olduğuna göre öğrenciye ilk yay kullanımına başlanmadan önce değişik nitelikte ve kalitede sesler tanıtılmalıdır.
Yay kullanımı açısından kemanda ses üretmeyi etkileyen öğeler şunlardır:
* Yayın hızı
* Yayın teller üzerindeki basıncı
* Yayın tel üzerindeki yeri ve ses verme noktası
* Yayın düzgün ve doğru sürülüşü
Yayın Hızı
Ses üretimindeki en önemli öğe yayın hızıdır. Aynı özellikteki ses ya da ses dizilerini kolay çalma yolu; aynı hız, aynı basınç, aynı çalma-sürüş noktasının korunmasıyla, yayın düzgün ve doğru sürülüşü ile olanaklıdır. Yayın hızı; eşit zaman birimi için, yayın eşit bölümlerinin kullanması şeklinde açıklanabilir. Yayın kontrollü ve uygun bölünmesi çok önemlidir. Eğer hız ayarlaması iyi yapılmazsa elde edilen sesler istenilen kalitede olmaz. Yayın hızındaki artış, sesin gürlüğünün düşmesine neden olur. Yayın eşit hızı, yayın eşit zaman birimlerine eşit bölünmesiyle sağlanabilir. Yay sürüşündeki daha fazla hız, kemana daha fazla enerjinin aktarılmasıdır. Hızdaki değişim, sabit yay basıncı altında bile sesin değişmesine neden olur.
Yayın Teller Üzerindeki Basıncı
Yayın teller üzerindeki basıncı ses üretiminde çok önemlidir. Bu basınç yay ağırlığından, kol ve el ağırlığından, kontrollü kas hareketlerinden ve tüm bunların bileşkesinden oluşur. Yayın ucunda ağırlık en azdır ve topuğa doğru giderek artar. Aynı ilke kol ve el ağırlığının hareketinden kaynaklanan basınç için de geçerlidir. Bunun bir sonucu olarak da yayın topuğunda en fazla olan basınç ucuna doğru giderek azalır. Ancak bu özellikler çalıcıya güçlük çıkarır. Bu güçlükleri aşma ya da başka bir deyişle yayın her yerinde temiz, normal ve yanı gürlükte ses elde edebilmek için her şeyden önce, sağ el ile yaya dengelenmiş bir basınç vermek gerekir. Yayın dibinden ucuna doğru gidildikçe azalan ağırlığın yerine, tele basınç yapılarak denge sağlanır. Dikkat edilmesi gereken en önemli noktalardan biri de yaya verilen basınç artırılırken hızının da artırılmasıdır. Basınç artırıldığı halde hızın artırılmaması kemandan pürüzlü ve istenmeyen sesler çıkmasına neden olur.
Yayın Tel Üzerindeki Yeri ve Ses Verme Noktası
Ses üretimindeki başka bir önemli öğe de yayın tel üzerindeki yeri ve ses verme noktasıdır. “Ses verme noktası”nı en iyi tonu elde etmek üzere, yayın tele değmesi gereken özel nokta olarak tanımlayabiliriz. Bu nokta, yayın hızı ve basıncıyla yer değiştirir. Hız ve basıncın yanısıra diğer bazı etkenler de ses verme noktası üzerinde etkili olurlar. Bunlar uzunluk, kalınlık ve telin kendi gerginliğidir. Ses verme noktası ince tellerde ve tiz pozisyonlarda, eşiğe kalın tellerde ve pes pozisyonlarda olduğundan daha yakın olmalıdır.
Yayın Düzgün ve Doğru Sürülüşü
Temiz ses üretimiyle yayın düzgün ve doğru sürülüşü arasında doğru bir orantı bulunur. Yayın dibinden çekilmeye başladığı durumlar söz konusu olduğunda dirsek ne çok aşağı ne de çok yukarı kaldırılmalıdır. ve dirseğin doğru olup olmadığı sıkça kontrol edilmelidir.
Yay çekilirken sağ el bileği; yayın başlangıcında biraz bükülür, ortaya gelirken yavaşça doğrulur ve düzelir, yayın ucunda biraz içeri bükülür ve kol açılır. Yay itilirken de aynı hareketler zinciri tersine işler. Yay sürüşlerinde bilek ani hareketler yapmamalı, ağırca ve doğal biçimde yön değiştirmelidir. Öğretmen, yay dipte ve uçta yön değiştirirken sağ el hareketlerine çok dikkat etmeli, öğrencinin yayı düzgün ve doğru çekip çekmediğini sıkça kontrol etmelidir.
posted in Genel | 0 Comments
